Главная » 2012 » Февраль » 20
Тарих буйлап халкым шулай килгән, Шуны раслап балкый Җидегән... Мәңге тере туган тел белән без, Без үлемсез туган ил белән. Мин - татар кызы. Гап-гади татар гаиләсендә үскән татар кызы. Минем әти-әниләрем авыл җирендә туып үскәннәр. Җәйләрен без дә апам белән рәхәтләнеп авылда, әби-бабай тәрбиясендә яшәдек. Мин хәзер унынчы сыйныфта укыйм. Быел без татар әдәбияты тарихын өйрәнәбез. Моннан күп еллар элек язылган бик күп әсәрләр белән таныштык. Татар әдәбияты тарихында халкымның язмышы гәүдәләндерелә. Бу әсәрләр мине бик уйланырга мәҗбүр итте. Татар иле Татарстан, Син яңадан калыктың. Син – рухы, көче, намусы Татар дигән халыкның. Безнең татар халкы үз илен искиткеч яраткан, Ватаныбызга куркыныч янаганда, афәт килгәндә, үз гомерен аямыйча, Туган иле өчен көрәшкә ташланган. Бу элек тә шулай булган, хәзер дә шулай. Туган илебезне саклауда татар халкының керткән өлешен беркем дә киметеп күрсәтә алмас. Моны тарих үзе раслый. Безнең Лениногорск ... Читать дальше »
Просмотров: 678 | Добавил: Admin | Дата: 20.02.2012 | Комментарии (0)

Йөрәк маем сыза − сызландыра,
Әрни, түзми − яна ул тагын.
Тәкъдир безгә шулай күрсәтмәсме
Әллә бу дөньяның ак ягын?
Теманы укыдым да уйга калдым. Бик тиздән Бердәм дәүләт имтиханнарын тапшырып (Алла боерса), олы тормыш юлына кузгалыр чагым җитә минем. Нинди булыр ул киләчәк, минем язмышымда нинди үзгәрешләр булыр - боларын килер көннәр күрсәтер, тик мин аның милләтем язмышы, аның киләчәге белән бәйләнештә булачагын беләм. Аны әллә нинди матур буяулар белән буямыйм, милләтем киләчәгенә алсу күзлек аша да карамыйм. Мин инде хәзер үк үземнең хокукларымның кысылганнын беләм, туган телемнең кимсетелүен күрәм. Кайбер яшьтәшләрем белән чагыштырганда, шәһәр тибындагы бистәдә яшәп, тулаем татар районы саналган җирлектә рус мәктәбемдә укуыбыз белән без әле ничектер якланган кебек. Ә менә татар авылларында яшәп, гел татарча укыган егетләр һәм кызларга авыргарак туры килә. Тик ... Читать дальше »
Просмотров: 428 | Добавил: Admin | Дата: 20.02.2012 | Комментарии (0)

Казан шәһәре Яңа- Савин районы 9 нчы мәктәпнең 4 класс укучысы Костюнина Алинәнең иншасы. Җитәкче: татар теле һәм әдәбият укытучысы Костюнина Гөлнара Радик кызы Без төрле милләт кешеләре яшәгән республикада яшибез: рус, татар, чуваш, мари, удмурт һ.б. Минем исемем Алинә. Әнием татар, ә әтием рус милләтеннән. Шуңа күрә ике милләтне дә хөрмәт итәм. Ике телдә дә иркен сөйләшәм.Тик шулай да татр теле күбрәк ошый , чөнки әнием туган телендә бишек җырлары җырлап йоклатып, юатып үстерде. Дәү әнием исән чакта өйрәтеп калдырган догаларны без әнием белән һәр кич йоклаганда кабатлап, укып ятабыз. Мәктәптә куела торган кичәләрдә бик теләп катнашам. Татарча спектакльләрдә уйнарга, татарча җырлар җырларга шигырьләр сөйләргә яратам. Татарча сөйләшүче дусларым белән шул телдә генә аралашам. "Яңа гасыр” каналындагы татарча тапшыруларны рәхәтләнеп карыйм, "Күчтәнәч” тапшыруын бигрәк тә. Мин каникулларның җитүен зур түземсезлек белән көтеп алам. Җәйге, кышкы ... Читать дальше »

Просмотров: 547 | Добавил: Admin | Дата: 20.02.2012 | Комментарии (0)

Хикмәтле дә син, сөйкемле дә син туган телем. Тел дигәч, башта тел турында сөйлисе килеп китә. Татар теленең аңлатмалы сүзлегенең өченче томында тел – дүрт биттән артык язылган. "Тел – умырткалыларда авыз куышлыгында тәм тату һәм азык чәйнәргә ярдәм өчен, кешеләрдә сөйләү өчен дә хезмәт итә торган орган.” Тел турында мәгълумат эзләп күп китаплар журналлар актардым, "Мәкальләр укыдым. Мәкалләрдә бит халык акылы туплана. Мәкальләр эзләргә кирәк”, -дип уйладым. Телнең ниндиләре генә юк. Авыз эчендәге сөйләшү өчен ярдәм итә торган әгъза, зур тел, кече тел, кош теле дип аталган татлы ризык, разведчиклар кулга төшерә торган әсир – сәгать теле. Гаиләдә сабый бала сөйләшә башласа, нәниебезнең теле ачылды диләр. Сүзсез торсаң телеңне йоттыңмы әллә дип орышалар. Күп сөйләшкәнгә тагын "тел бете” – дип кушамат тагып та куялар. Тел әче дә була, төче дә була. "Усал телләр җтте бабызның башына” дигән сүзен дәү әниемнең, мин бик аңлап бетерми идем. Нахак ... Читать дальше »

Просмотров: 455 | Добавил: Admin | Дата: 20.02.2012 | Комментарии (0)

Интернеттан үземә кирәкле мәгълүмат эзләгәндә, соңгы халык санын исәпкә алу буенча нәтиҗәләргә тап булдым. Бу мәгълүматлардан Татарстанның төрле милләт вәкилләре аеруча күп яшәгән республикалардан берсе икәнен белдем. Бездә 115 милләт вәкиле яши. Милләттәшләребез 53% тәшкил итә, икенче урында - руслар. Руслардан соң сан ягыннан чуваш, удмурт, украин, мордва, мари, башкорт милләтләре. Азәрбайҗаннар 9 мең кешедән артык. Татарстан - күпмилләтле республика.Республикада яшәүче төрле милләт халыклары башкалардан аерылып тормыйча, махсус таләпләр куймыйча, толерант булып гомер итәргә тиеш дип саныйм мин.Чыннан да, республикабызда гомер итүче күпмилләтле халык туганнарча,чын дустанә шартларда, үзара аңлашып,ярдәмләшеп яши. Тарихка күз салсак, без моның шулай икәненә тагын бер кат инанабыз. Татарлар һәм руслар, озак гасырлар буенча бер урында яшәп, бер-берсенә яраклашып, төрле яктан үзара йогынты ясаганнар. Татарлар, мәсәлән, руслар-дан җир эшкәртү ... Читать дальше »

Просмотров: 885 | Добавил: Admin | Дата: 20.02.2012 | Комментарии (0)

Тел ул – кешеләр һәм кешелек буыннары арасында аралашу коралы. Һәр кеше, тормыш алып бару очен, башкалар белән аралаша һәм үзеннән сон килгән буынга тормыш тәҗрибәсен тел аркылы өйрәтеп биреп калдыра. Шуның белән бергә жәмгыять тә үсә бара. Бу, үз чиратында, аралашуда төп корал булган телнең дә иҗтимагый тормышта торган саен күбрәк куллануына, үсә баруына китерә. Телне тарихи ядкяр буларак өйрәнмичә торып, халыкның чын, дөрес тарихын, бигрәк тә аның борынгы чорын нигезле итеп белеп булмый. Ә тарихын белмәгән милләт үзен саклау, яшәтү, үстерү юлларын билгели алмый. "Халык, милләт үз тарихын борынгыга никадәр тирән төшеп эзләп таба, киләчәген дә шулкадәр ерак күрә һәм билгели ала”, - диләр галимнәр. Телнең барлыкка килүен һәм формалашуын өйрәнү дә шул телдә сөйләшүче халыкның чын тарихын ачуга кайтып кала. Телләрнең килеп чыгышы турында фәндә ике төрле караш яши .Беренче һәм алдынгы фикерле галимнәр тарафыннан дөрес дип табылган караш – барлык телләр дә бер примитив, беренчел телдән үсеп ... Читать дальше »
Просмотров: 845 | Добавил: Admin | Дата: 20.02.2012 | Комментарии (1)

«Милләтем – киләчәгем». Минем туган авылым- Татар Тәкәше. Исеменнән күренгәнчә, ул татар авылы. Ә мин, шушы авылда туып, шушы авылда яшәүче, татар кызы. Туган илемне, туган туфрагымны, туган авылымны яраткан кебек, мин үз милләтемне дә бик яратам, хөрмәт итәм. Чөнки, татар халкы элек - электән үзенең тыйнаклылыгы, эчкерсезлеге, тәрбиялелеге, сафлыгы белән аерылып торган. Татар шагыйрьләренең кайсысының гына шигырен кулыңа алып укысаң да, аның эчтәлегендә Һәрвакыт матурлыкны күрә белү, дус - тату булу, туган илне, туган телне ярату, яхшылыкка өндәү чагыла. Татар халкы бик моңлы да әле ул. Безнең милли бәйрәмнәребезне җыр-биюсез, уен - көлкесез күз алдына да китереп булмый. Кичке уеннар элек - электән татар халкының иң матур, иң күркәм йолаларыннан саналган. җәйге матур кичләрдә, кояш баткач, су буйлары, ямь - яшел болыннар яшьләрнең шат авазларына күмелгән. Кичке уеннарда җыр - бию, уен - көлке бер генә минутка да тынып тормаган. Кич утырул ... Читать дальше »

Просмотров: 404 | Добавил: Admin | Дата: 20.02.2012 | Комментарии (0)

"Син татармы?”дигәннәргә, "Әйе!”дип, әйтәм горур; Әтием-әнием дә татар, Балам да татар булыр! Әлегә мин үзем бала, Мәктәптә генә укыйм; Алда әле минем матур Киләчәгем, дип уйлыйм. Исемем, фамилиям русча язылып, русча әйтелсә дә, мин татар милләтеннән. Әтием дә, әнием дә, әбием белән бабам да татарлар. Үземнең татар милләтеннән булуым белән мин бик горурланам. Үз телемдә бар нәрсәне дә аңлыйм, рәхәтләнеп сөйләшә, аралаша алам. Татар теле-үз телем бик тә назлы, бик тә гүзәл булып яңгырый минемчә. "Минем милләтем, минем халкым бик кунакчыл, җор телле, җыр –биюгә оста ул. Минем яшьлегемдә дә шулай иде улым. Буш вакытыбыз булган саен, без-төрле милләт яшьләре:керәшеннәр,марилар,татарлар,бергәләп, матур-матур җыр-биюле уеннар оештыра идек, бер генә бәйрәмне дә онытмый идек.”,дип сөйли миңа әбием. Әтием белән без бик еш кына төрле кызык нәрсәләр турында сөйләшергә яратабыз. Ул миңа тормыш хәлләрен сөйли, яшәү кагыйдәләренә өйрәтә. Тормыштан алынг ... Читать дальше »

Просмотров: 500 | Добавил: Admin | Дата: 20.02.2012 | Комментарии (0)

Халкым минем! Матур һәм горур яңгырый торган сүз. Бөтен дөньяга сибелеп яшәүче татарларым турында бик күп язарга, сөйләргә була. Әйе, көчле ул, дәртле ул, уңган, тырыш, батыр көрәшче. Без кайда гына тамыр җәйсәк тә, шул җирдә яшәүчеләр белән дустанә мөнәсәбәт урнаштырып, ярашып, хәтта яраклашып яшибез. Тамыры ерак дәверләргә барып тоташкан халкымның бай эчтәлекле үз сәнгате,үз теле, үз дәүләте бар. Россиядә халык саны ягыннан руслардан кала икенче урында торган татар халкы бай тарихлы. Мин Вахит Имамовның "Татарларның тыелган тарихы”("Запретная история татар” ) дигән китапны укып, татар халкының, чыннан да, үзенең иреге өчен көрәшеп яшәгән батыр,кыю халык икәненә инандым. Халкымның шушы сыйфаты Бөек Ватан сугышында да туган илебезнең азатлыгын,иреген саклап,яклап көрәшүдә тагын бер тапкыр расланды, исбатланды.1945 елгы Бөек җиңүгә татар халкы да зур өлеш кертте. Муса Җәлил, Сафиуллин Гани,Салихов Мидхат,Салихов Гатаулла, Султан Әмәт-Хан, Г ... Читать дальше »

Просмотров: 422 | Добавил: Admin | Дата: 20.02.2012 | Комментарии (0)

Минем милләтем һәм киләчәгем
Казан шәһәре Идел буе районының 24нче урта мәктәпнең югары квалификацияле укытучысы Вәлиева Мәйсәрә Насретдин кызы
-Йөрәк каным белән Ил бирдем дә Күкрәк сөтем белән Тел бирдем. Саклый алсаң – мәңгелек фатихам. Җуйсаң, сатсаң – күкрәк сөтем хәрам!.. Язмамны мәрхүмә шагыйребез Саҗидә апа Сөләйманованың шигъри юллары белән башлап җибәрәм әле. Ил һәи Туган телне ничек сакларга куша ул. Чыннан да, баланың беренче көннәреннән үк туплый башлаган хәзинәсе – туган тел. Ана теле - тою, сизү, йөрәк теле, рухи тамыр. Димәк, аннан рухи тамырдан, акыл, фикер эшчәнлегенә, белем һәм күнекмәләр туплауга, дөньяны, кешеләрне танып белүгә юл кыскарак. Ана сөте белән кергән йөрәк, сизү. Тою теле булганга, аны ана теле, туган тел дип йөртәләр. Һәр милләт кешесе өчен иң моңлы көй-үзенең милләт көе, иң матур ... Читать дальше »
Просмотров: 516 | Добавил: Admin | Дата: 20.02.2012 | Комментарии (0)

Минем милләтем һәм киләчәгем. Мин – татар милләтеннән. Татар милләте, татар халкы, татар теле- минем үткәнем, хәзергем һәм киләчәгем. Татар милләте җир шарының барлык почмакларына таралган милләт ул. Татарстанның төп халкы – татар милләтеннән. Шулай ук монда башка төрле милләт вәкилләре дә дус һәм бердәм яши. Татар милләте элек-электән уңган, тырыш, кунакчыл, аң-белемгә омтылучы милләт булган. Безнең гасырлардан-гасырларга сакланып килгән бик матур гореф-гадәтләребез бар. Хәзерге вакытта ул тагы да баерак, киңрәк юнәлеш алган. Татар милләте киң күңелле һәм шул ук вакытта горур халык. Мәкерле дошманга баш бирмәс, ә мохтаҗларга һәрвакыт ярдәм кулын сузар. Соңгы елларда татар милләте барлык тармакларда да зур казанышлар яулады. Бигрәк тә мәдәният һәм сәнгать, спорт ярышлары, төзелеш, уку-укыту өлкәсендә дөньякүләм үсеш алды. Минем туган телем − татар теле. Шагыйрь Н. Нәҗми аны "җырдай моңлы", Р. Фәйзуллин "тыйнак, басынкы, түзем", И. Гыйләҗев "тәмле, күркәм, ... Читать дальше »
Просмотров: 406 | Добавил: Admin | Дата: 20.02.2012 | Комментарии (0)

И туган тел, и матур тел,
 Әткәм-әнкәмнен теле!
Дөньяда күп нәрсә белдем
Син туган тел аркылы. Г. Тукай
Мин татар милләтеннән булган Булат исемле малай. Туганнан бирле саф татар телендә «эти-эни» дип дәшәм, аралашам. Татар милләте бик бай ул. Аның үз жыры, көе, ризыгы, йоласы, бәйрәмнәре бар ди әнием. Жиде яшьтә генә булсам да, ашар алдыннан hәм аннан соң дога уку, Корбан бәйрәмендә корбан чалу, Гаеттә коймак пешерү кебек матур гадәтләр миңа яхшы таныш hәм бик якын. Әби-бабай белән үсү минем киләчәгемә милли яктан нык нигез салган. Димәк алдагы тормышымда балаларыма да шундый тәрбия бирәчәкмен. Чөнки мин- үткәне hәм киләчәге булган татар малае! Саба районы Шәмәрдән лицееның 1а сыйныфы укучысы Мостафин Булат
Просмотров: 386 | Добавил: Admin | Дата: 20.02.2012 | Комментарии (0)

Ө М Е Т. (Публицистик уйланулар) Мәктәп еллары һәрберебез өчен дә иң мөкатдәс һәм кабатланмас мизгел рәвешендә истә кала. Ул мизгелнең дә һәркем өчен кадерле хатирәләре була. Минем күңелем түрендә сакланып калган шундый изге истәлекләрнең берсе - үзем укыган мәктәбем. Мин бу мәктәпкә әти-әнием күрше авылдан күчеп килгәч, җиденче сыйныфны тәмамлаганнан соң килдем. Беренче сентябрь иртәсе әле булса да хәтеремдә саклана. Кояшлы, җылы көн иде. Күңелдә ниндидер билгесезлек, сагаю. Ничек укырбыз? Кемнәр укытыр? Яңа иптәшләр белән уртак тел табып булырмы? Җавап бирелмәгән сораулар бик күр иде. Сәгать тугыз тулганда без инде сафларга тезелеп бастык. Мәктәп директоры барыбызны да яңа уку елы белән котлады, әйбәт укуыбызны, тәртипле булуыбызны теләде. Шуннан соң без классыбызга кердек. ...Менә бүлмәгә уртача буйлы, сөйкемле йөзле, җитди чырайлы, бик пөхтә киенгән укытучы апа килеп керде. Ә без, кырык күз, аңа карап торабыз. Бу Рәмзилә апа Гәрәева ид ... Читать дальше »

Просмотров: 623 | Добавил: Admin | Дата: 20.02.2012 | Комментарии (0)

Милләтем һәм аның киләчәге. Татарлар Рәсәй халкының тугыз процентын тәшкил итә. Мин дә татар! Һәм мин бу сүзне башымны күтәреп, горурланып әйтәм. Горурланырлык та шул. Тукае, Җәлиле, Сәйдәше, Туфаны... булган горур милләт баласы мин. Мин үземнең җырлы-моңлы туган телемә, горур милләтемә чын күңелдән бирелгән. Чиста, саф татар телендә сөйләшәм, Татарстан җирендә яшим. Нинди генә сынауларга дучар булмаган минем халкым?! Тукай сүзләре белән әйткәндә: Күпме михнәт чиккән безнең халык,
Күпме күз яшьләре түгелгән;
Милли хисләр белән ялкынланып,
Сызылып-сызылып чыга күңленнән. Сыналган-сыгылмаган, үз исеменә тап төшермәгән. Мин Исмәгыйлов Булат. Мәркәзебезнең 131нче лицеенда 8нче Д сыйныфында укыйм. Бу мәктәпкә мин быел гына килдем. Максатым: математика һәм физиканы тирәнтен өйрәнү. Элек 3нче татар гимназиясендә укыдым. Безнең гимназиягә танылган татар шәхесләре, артистлар, җәмгыять эшлеклеләре күп киләләр иде. Шул очрашуларның берсе ... Читать дальше »

Просмотров: 401 | Добавил: Admin | Дата: 20.02.2012 | Комментарии (0)

Милләтем, аның киләчәге. Милләт – ул ана теле булган халык. Ана теле һәрвакыт беренче урында торырга тиеш, аның аша дөньяга, аң-белемгә юл ачыла. Минем ана телем, туган телем – ул татар теле. Бу иң бай, иң матур телләрнең берсе. Мин үземнең татар булуым, милләтем белән горурланам. Татар телендә сөйләшү күңелемне иркәли, рухи биеклеккә күтәрә. Татар халкының изге мәкальләре, әйтемнәре, җыр-моңнары минем күңелемә рәхәтлек хисләре биреп тора. Милләтебезнең киләчәге телебезне саклап кала алуыбызга бәйле. Моның өчен, без үз халкыбызның гореф-гадәтләрен, йолаларын, динен, тарихын хөрмәт итә белергә тиеш. Чөнки, ата-бабаларын, үз халкының тарихын оныткан кешенең киләчәге була алмавы билгеле бит. Шуңа күрә, без яшь буын, халкыбызга лаеклы, милләтебез горурланырлык зур шәхесләр булып үсик, бер-беребезгә битараф булмыйк. Илен, телен, динен, халкын хөрмәт итүче кеше генә шәхес дигән исемгә лаек була. Иң асыл сыйфатыбыз – кешелеклегебезне югалтмыйк. М ... Читать дальше »

Просмотров: 375 | Добавил: Admin | Дата: 20.02.2012 | Комментарии (0)

Бар уем кичен-көндезен сезнең хакта, милләтем; Саулыгың – минем саулык, авыруың – минем авыруым. Бу юлларга Г.Тукай зур мәгънә салган. Күренеп тора, ул татар халкы, милләте, теле, киләчәге өчен кыска гомере эчендә дә күп борчылып, уйлап яшәгән. Нинди мәгънәгә ия икән соң "милләт, тел, киләчәк” сүзләре?! Минем уйлавымча, югарыда әйтелгән сүзләр бер-берсе белән тыгыз бәйләнештә. Милләт телсез, ә тел милләтсез була алмый. Тел белән милләт булмаса, киләчәкне дә күзалдына китереп булмый. Мин үзем татар милләтеннән булам, туганнарым да инсафлы татар кешеләре. Шуңа күрә моның белән горурланып яши алам. Туган тел дигәч, күзалдыма әти-әни, туганнарым һәм Туган илем килеп баса. Минем Туган телем - татар теле, Туган җирем – Татарстанның иң гүзәл һәм матур шәһәрләренең берсе – башкалабыз Казан. Монда туып-үсүем һәм белем алуым белән мин үземне, һичшиксез, бәхетле дип саныйм. Күп кенә атаклы шагыйрьләр, язучылар, танылган җырчы һәм композиторлар Татарс ... Читать дальше »

Просмотров: 343 | Добавил: Admin | Дата: 20.02.2012 | Комментарии (0)

Мин – татармын. Минем милләтем – татар! Бу сүзләрне чын йөрәктән горурланып әйтәм. Безнең татар милләте — ана теле булган халык. Дөньяның төрле тарафларына сибелгән халкымның таянычы, йөрәк парәседәй нечкә, кадерле хәзинәсе — татар теле бар. Изгедән изге нәрсәсе — теленә кагылу белән беркайчан да риза булмады татар һәм булмас та! Язмыш ничек кенә кыйнаса да, җәберләсә дә, татар халкы үзенең илаһи көчен, рухи ныклыгын, газиз телен саклап калыр, бүленмәс һәм бердәм булып, башка милләтләр арасында мәңге сүнмәс якты йолдыз булып балкыр! Мин Яр Чаллы шәһәрендә тәрбияче булып эшлим. Балалар бакчасына йөрүче сабыйларга карыйм да уйланам: киләчәктә алар Чын Кеше булырлармы, без өйрәткән татар телен онытмаслармы? Мине җәмгыятебезнең тотрыксыз әхлагы, татар халкының киләчәге, милләтем язмышы да бик борчый. Минемчә, киләчәк кешесе алдынгы карашлы, зыялы, белемле, милләте өчен җаваплы һәм теле камил булган шәхес булырга тиеш. Менә шушы асыл сыйфатларн ... Читать дальше »

Просмотров: 2485 | Добавил: Admin | Дата: 20.02.2012 | Комментарии (1)

Милләтем- киләчәгем. Сөй гомерне,сөй халыкны, Сөй халыкның дөньясын... Һәр кеше өчен туган ил,туган тел,туган җир үзенең әти-әнисе кебек кадерле,газиз.Халык юкка гына "Теле барның-иле бар” дип әйтмәгән.Телен саклаган халык яши,онытканы төбеннән чери. Ярый әле телебезнең сагында язучылар,укытучылар,китапханәчеләр,театр артистлары тора. Алар ел дәвамында төрле чаралар,кичәләр, ярышлар уздыралар. Һәрбер милләтнең үзенә якын булган кешесе була.Ул безнең Тукаебыз. Берәр әһәмиятлерәк әйбер сөйләргә яки язарга уйласак Тукай шигырьләре белән башлыйбыз.Чөнки аның иҗатында һәр мәсьәләгә карата дөрес фикер табарга мөмкин. Ә ул фикерләр беркайчан да искерми.Тукай милләт шагыйре. "Милләткә "шигырендә ул: "Бар уем кичен-көндезен сезнең хакта, милләтем; Саулыгың-минем саулык,авыруың-минем авыруым”,-дип яза. Аның милләт шагыйре булуы барлык әсәрләрендә дә чагыла. Апрель-Тукай ае. Илебезнең күп төбәкләрендә бу көнне Шигырь бәйрәме, ,,Мин татарча сөйләшәм " ... Читать дальше »

Просмотров: 398 | Добавил: Admin | Дата: 20.02.2012 | Комментарии (0)

Мәңгелек юлдаш һәм таяныч Һәр милләт өчен иң моңлы көй- милли көй, иң матур тел – милли тел. Әнә шуны тоеп, ләззәтләнеп яшәгәндә кеше эшләргә һәм укырга сәләтлерәк, бәхетлерәк була. Шундый бәхетне югалтмас өчен генә дә без ана телен белергә һәм сакларга тиешбез. Туган тел үзенең яңгырашы белән колакны назласа, ягымлылыгы белән исә күңелне юата, кешедә изгелек хисләре уята. Ягымлы ана теле- бигрәк тә балаларга аң-белем һәм тәрбия бирү өчен иң шифалы чишмә. Милләт- халыкның яшәү формасы. Милләтнең төп күрке- тел һәм моң. Тел милләт белән туа, үсә һәм аның иң ышанычлы һәм кадерле сердәше, юлдашы һәм юанычы булып яши. Күп гасырлар буе телебез үсеп, шомарып килгән һәм шул процесста сүзләр кыскара, җыйнаклана төшкән. Нәтиҗәдә сүзләрнең күпчелеге бер генә иҗекле булып калган.Сүзләрнең кыскалыгына, җыйнаклыгына, камиллегенә караганда татар теле нык шомарган бик борынгы тел булырга тиеш. Шулай булгач, татар телен саклап калу татарларга гына түгел, ... Читать дальше »

Просмотров: 405 | Добавил: Admin | Дата: 20.02.2012 | Комментарии (0)

Туган илкәй... Ни аһәңле, назлы исем! Сизәм анда болыннарның татлы исен, Ишетәм анда яфракларның серле шавын, Тау астында салкын чишмә чылтыравын Саклыйм аңа чын мәхәббәт сөю хисен, Алам аннан мәңге сүнмәс яшәү көчен! Туган илкәй... Бу исемдә язгы таңнар... Бу исемдә җанга рәхәт татлы моң бар. Бу исемдә киләчәгем һәм үткәнем, Туган халкым, туган илем, Туган телем. " И туган тел, и матур тел”- дигән Габдулла Тукай һәм шунда ук, матурлыгын сиздереп: "Әткәм- әнкәмнең теле!”- дип өстәгән. Бу сүзләрдә күңел назы, бөтен җаның- тәнең белән ярату, өзелеп әйткән тойгылар җанлана. Үз халкыңның улы һәм кызы булу өчен аның гореф-гадәтләрен, җыр-моңнарын, әкият-дастаннарын, күп гасырлы тарихын, әхлак, тәрбия тәртипләрен ана сөте белән сеңдереп үсү кирәк. Борын-борын заманнарда, әле язу сәнгате туганчы ук, сәләтле кешеләр төрле мәкаль-әйтемнәр, җыр-бәетләр, әкиятләр һәм мәзәкләр уйлап чыгарганар.Алар, телдән-телгә күчеп, әдәби яктан камилләшкәннәр, шома ... Читать дальше »

Просмотров: 640 | Добавил: Admin | Дата: 20.02.2012 | Комментарии (1)

Ямьле минем туган ягым Кеше кайда гына яшәмәсен, кем генә булып эшләмәсен - күңеле белән ул үзен туган якларыннан аерылгысыз сизә. Башыңа кайгы килгәндә - кайгы-ларыңны уртаклашырга, матур җирләр, матур илләр күреп сокланганда - чагыштырып карарга, җиңүләргә ирешкәндә - уңышларыңны күрсәтергә, зур эшләргә көчең бетеп арып егылганда - өр-яңадан көч алырлык туган ягың кирәк. Туган ягың сине аңлый, бервакытта да кире какмый. Аналарга үз баласы гомер буе бала булып калган кебек, туган як өчен дә без бер бала. Ярата мин туган шәһәрем Алабуганы. Ул горур, ул мәгърүр. Ә бит ул гади бер өем түгел, ул—хәтер. Кама-Чулман елгасының уңъяк яры өстеннән офыкларга җәелеп киткән су өсләренә, урман-болынлыкларга багып мәгърүр Акмәчет утыра.Аңа җир өстендә әллә күпме тапкырлар алышынган ел фасылларының җил-давыллары, кар-яңгырлары ни дә, җәйге челлә эсселәрең һәм кышкы зәмһәрир суыкларың ни.Янәшәсендә бер-бер артлы ничәмә-ничә дистә буыннар яшәп киткән – мо ... Читать дальше »

Просмотров: 364 | Добавил: Admin | Дата: 20.02.2012 | Комментарии (0)

Милләтем-киләчәгем..Безнең телебез- татар теле. Ул-бик борынгы һәм бай телләрнең берсе. "Без-татарлар, телебез-татар теле,мөстәкыйль һәм төзек кагыйдәле камил тел ул”,- дигән телебезне үстерүгә күп көч куйган Каюм Насыйри. Мин –татар теле һәм әдәбияты укытучысы. Мин дә телебезне үстерүгә , аны киләчәк буынга тапшыру өчен бөтен көчемне, вакытымны кызганмыйча Бәләбәй татар гимназиясендә хезмәт итәм. Төрле авырлыклар, каршылыклар очрап тора бу юлда. Шулай да бирешмәскә, сыгылмаска тырышабыз.Гимназияне салу, ачып җибәрү җиңелдән булмый. Бу эшләрне башлап йөрүче,әлеге вакытта да директор вазыйфасын башкаручы, чынлап торып бу төбәктә татарларның күзен ачучы кеше –Хөсәенов Нурмөхәммәт Нури улы турында әйтми калып булмый. Чөнки милләт, татар дип кычкырып йөрүчеләр, газета-журналларга йөзәрләгән мәкаләләр язучылар байтак бездә, ләкин эшләре белән исбат итүчеләр генә бармак белән санарлык. Әнә шундый сирәкләрнең берсе инде ул безнең директор. Замананың ачы җил-давылларына карамыйча, һаман үз юлы ... Читать дальше »
Просмотров: 540 | Добавил: Admin | Дата: 20.02.2012 | Комментарии (1)

"И туган тел,и матур тел!”-дип язган сөекле шагыйребез Г.Тукай. Бу сүзләрне үз телен шашып сөйгән, хөрмәт иткән кеше генә яза ала. Минем туган телем -ТАТАР ТЕЛЕ. Татар кызы булып тууым белән мин чиксез горурланам. Минемчә, татар теленнән дә матуррак, байрак, нәфисрәк, гүзәлрәк тел юктыр ул дөньяда! Туган телебезнең тарихы борынгы чорлардан ук башлана. Ул вакытта да халкым үз телен яраткан, аны саклаган, аның белән горурланган. Әгәр дә халкым үз телен якламаган, сакламаган булса, безгә борынгы заман әсәрләре килеп җиткән булыр идеме икән? Без алар белән таныша алган булыр идекме икән? Юк, әлбәттә. Без аларны укый алмаган булыр идек. Без үзебез дә булмаган булыр идек. Борынгы әби-бабаларыбызга зур рәхмәтебезне әйтәсе килә. Нинди авыр булса да, алар үз телләрен, үз гореф-гадәтләрен саклап кала алганнар. Телебез булганга гына борынгы заманнан безгә матур-матур әсерләр килеп җиткән. Безнең тел сүзләренең байлыгы, авазларының яңгырашы, сөйләм төзелешенең образлы булуы белән башка телләрдән а ... Читать дальше »
Просмотров: 417 | Добавил: Admin | Дата: 20.02.2012 | Комментарии (0)

Татарча да яхшы бел, Русча да яхшы бел. Ә мин бу юлларга тагын шуны өстәр идем: Инглизча да яхшы бел. Өчесе дә безнең өчен, Иң кирәкле, затлы тел. Дөрес, хәзерге вакытта 3 тел белү бик кирәк дип саныйм мин, чөнки без үзебезнең туган илебездә татарча сөйләшмәсәк, безнең туган телебез юкка чыгачак. Ә инде рус теле безгә башка милләтләр белән аралашыр өчен бик кирәк, безнең мәктәпләребездә дә фәннәр рус телендә укытыла. Чит илгә барган очракта инглиз теленнән башка да булмый. Мин милләтем буенча татар. Мин үземнең милләтем белән бик горурланам. Милләт булмаса тел дә яши алмый. Без үзебезнең телебезне, гореф-гадәтләребезне саклап, киләчәк буынга тапшырырга тиешбез. Мин Татарстан Республикасы Лениногорск шәһәренең 12 нче лицеенда татар теле һәм әдәбияты укытучысы. Күпчелек рус төркемнәрендә эшлим. Бу – үзе бер тормыш. Бу төркемнәрдә балаларның милләте дә, сәләтләре дә төрле. Без укучылар белән еш кына тел, милләт турында түгәрәк өстәл артында ... Читать дальше »
Просмотров: 342 | Добавил: Admin | Дата: 20.02.2012 | Комментарии (1)

   Без татарлар, туган телебез – татар теле.

    Татар теле... Тугач та иң газиз кешеңнән ишетә башлаган, күп гасырлык тарихы булган, Тукайлар, Каюм Насыйрилар нигез салган, 7 миллион халык сөйләшкән, дөньядагы иң дәрәҗәле 14 тел исәбенә кергән, чит илләрдә дә өйрәнелә торган, бүгенге көндә җитлеккән, камилләшкән, теләсә нинди катлаулы фәнне өйрәтергә мөмкинлеге булган, Моабитның таш диварлары эчендә дә тынмыйча, аның ... Читать дальше »

Просмотров: 447 | Добавил: Admin | Дата: 20.02.2012 | Комментарии (0)

Өзелеп-өзелеп кенә әйтеп бирә Татар күңеле ниләр сизгәнен, Мискин булып торган өч йөз елда Тәкъдир безне ничек изгәнен. Габдулла Тукай. Гомерен милләткә багышлаган шагыйрь иҗатында милли мәсьәләләр үзәктә тора. Кайсы әсәрен алып карасак та, ул милли теманы читкә этәрмәде. Минем күңелемдә, Габдулла Тукай милли хисләр белән янып йөрүче шагыйрь булса,бүгенге көндә дә үзенең хикәяләре, мәкаләләре белән янучы иҗат кешеләре бар дияр идем. Язучылар татар милләтенең авыр язмышын дәүләтен югалткан халыкның мескенлеген чагылдыралар. Әйе, бүгенге көндә милләт өчен күп кенә язучылар,җәмагәть эшлекләре, укытучылар янып йөриләр. Безнең укытучыларыбыз да безгә дәресләрдә татар милли киемнәрне, гореф-гадәтләрне, милли бәйрәмнәрне аңлаталар. Дәрестән тыш чараларда без милли уеннар,фольклор белән танышабыз, милли бәйрәмнәрне мәктәпләрдә үткәрәбез.Һәр ел саен безнең мәктәптә "Туган тел” атналыгы була. Туган тел! Һәрберебез өчен газиз, кадерле сүз бу. Чөнки, ... Читать дальше »

Просмотров: 375 | Добавил: Admin | Дата: 20.02.2012 | Комментарии (0)

...
Наш опрос
Оцените мой сайт
Всего ответов: 1516
Мишар
Форма входа
Статистика
...
...
...
...
...
Календарь
«  Февраль 2012  »
ПнВтСрЧтПтСбВс
  12345
6789101112
13141516171819
20212223242526
272829
Мини-чат
...
...
...